Info

Nederlandse kunst scoort hoog op het wereldtoneel

Nicole Smolenaers - August 2022

Op het wereldtoneel staat Nederlandse kunst volop in de belangstelling. Er is veel aandacht voor zowel ‘oude’ Hollandse meesters als voor baanbrekende, beroemde Nederlandse schilderijen van onder meer Vincent van Gogh, Piet Mondriaan en Willem de Kooning. Deze laatste abstract expressionist, geboren in Nederland, maakt als kunstenaar naam in de Verenigde Staten en verdient tijdens zijn leven al goed aan de kunst. Na zijn dood gaat de waarde van zijn werk door het dak. In 2006 wordt zijn Police Gazette (uit 1955) verkocht voor zo’n 67 miljoen euro. Interchange, eveneens door hem geschilderd in datzelfde jaar, is met een waarde van 270 miljoen euro zelfs het één na duurste schilderij ever.

‘Rembrandt is misschien wel de bekendste kunstenaar uit de zeventiende eeuw’


In de top-10 van de bestverkochte Nederlandse schilderijen (peildatum 2021) krijgt Willem de Kooning gezelschap van Vincent van Gogh – met maar liefst zes kunstwerken! – en Rembrandt van Rijn, kortweg Rembrandt genoemd. Rembrandt is misschien wel de bekendste Nederlandse kunstenaar uit de zeventiende eeuw. De Nederlandse kunst kent dan ook een rijke geschiedenis.

Nederlandse schilderkunst

Hoewel gedurende de Renaissance (1400-1600) de situatie in de rijke Zuid-Nederlandse steden te vergelijken is met de culturele bloeiperiode van de Italiaanse republieken, begint de Nederlandse schilderkunst in de daaropvolgende, Gouden Eeuw pas echt te floreren. We kennen prachtige voorbeelden van ware meesters die – in ieder geval voor een langere periode - uitsluitend hun boterham verdienen met het schilderen. Onder meer Rembrandt, Frans Hals en Johannes Vermeer ontwikkelen zich tot virtuozen in portretkunst. 

‘Neigend naar een ingetogen realisme, waarin de Hollandse meesters excelleren’

De groeiende vraag naar schilderijen leidt tot onderlinge concurrentie en een sterke onderscheidingsdrang. Als gevolg hiervan ontstaat een opvallende artistieke dynamiek die resulteert in een eigen stijlontwikkeling, neigend naar een ingetogen realisme, waarin de Hollandse meesters excelleren. De personen die ze schilderen zijn niet statisch, maar ogen natuurlijk en spontaan. Vooral Frans Hals staat bekend om de grote (soms rauwe) levendigheid in zijn werk.
Parallel hieraan ontwikkelen zich nieuwe genres, waaronder stillevens, landschappen, zeegezichten en het huiselijke leven. (Denk aan ‘een huishouden van Jan Steen’, eveneens een Hollandse meester.) Hierdoor wordt tevens een nieuwe doelgroep aangeboord.

Kunst Nederland

De bloeiende economie (met de eerste multinational: de VOC) maakt dat handelaren uitstekend bij kas zitten en er een welgestelde middenklasse ontstaat. Kapitaalkrachtige opdrachtgevers die allemaal een portret van zichzelf aan de muur willen, een familieportret of een groepsportret met zakenpartners. Bijvoorbeeld De Staalmeesters van Rembrandt met de waardijns van het Amsterdamse lakenbereidersgilde.

De reputatie van de Hollandse meesters stijgt, mede door de enorme reislust van de Nederlanders, ook buiten de landsgrenzen snel tot ongekende hoogte. Hun schilderijen worden opgenomen in de internationale collecties die in de achttiende eeuw voorzichtig ontstaan. Een eeuw later verspreidt de Nederlandse kunst zich verder over de globe, onder meer door de nouveau riches in de Verenigde Staten.

15 bekendste Nederlandse schilderijen:
- De vrolijke drinker – Frans Hals – (1582-1666) barok І Gouden Eeuw
- De nachtwacht - Rembrandt van Rijn (1606-1669) - barok І Gouden Eeuw
- Het puttertje - Carel Fabritius (1622–1654) - barok І Gouden Eeuw
- Meisje met de parel - Johannes Vermeer (1632–1675) - barok І Gouden Eeuw
- Zonnebloemen - Vincent van Gogh (1853–1890) - postimpressionisme І expressionisme
- Meisje in witte kimono – George H. Breitner (1857- 1923) - postimpressionisme І japonisme
- Broek in Waterland - Jan Theodorus Toorop (1858–1928) - impressionisme І pointilisme
- Tableau I – Piet Mondriaan (1872–1944) - kubisme І de stijl
- In het Plaza - Kees van Dongen (1877-1968) - fauvisme
- The Women series - Willem de Kooning (1904–1997) - abstract expressionisme
- Wilma - Carel Willink (1900–1983) - magisch realisme
- De wilde jongen - Karel Appel (1921‎-2006) - abstract expressionisme І CoBrA
- Horen, zien en zwijgen - Herman Brood (1946-2001) - post-abstract expressionisme
- Anneliese Close & Dirty - Jef Poldervaart (1954) - mixed media
- The LIFE series - Bram Reinders (1974) - neo pop art

Moderne kunst Nederland

De term moderne kunst duidt ruwweg op de periode van 1880 tot 1970. Een periode waarin ook de Nederlandse kunstenaar in de ban is van het experimenteren. De eerste naam die dan opduikt, is Vincent van Gogh. Een Nederlandse kunstenaar, een gekwelde ziel, een autodidact, die door zijn enorme werklust en gedrevenheid in het decennia, waarin hij als kunstschilder actief is, een bewonderingswaardig oeuvre creëert. Meer dan 840 schilderijen en 1.000 tekeningen zijn - mede dankzij zijn schoonzus Jo van Gogh-Bonger - bewaard gebleven. Stuk voor stuk stille getuigen van zijn vooruitziende visie, intense beleving en pure hartstocht.

‘Van Gogh heeft bij leven veel opgeofferd om de weg naar de vrije expressie vrij te maken’

Hoewel zijn werk onder het postimpressionisme valt, is zijn invloed op het expressionisme, fauvisme en de geabstraheerde kunst van onschatbare waarde. Van Gogh (die zich overal onbegrepen voelde) heeft bij leven veel opgeofferd om de weg naar de vrije expressie vrij te maken. Zonder zijn pionierswerk had de wereld misschien nooit kennisgemaakt met beroemde Nederlandse schilderijen van de latere generaties, waaronder het werk van Kees van Dongen, M.C. Escher en Willem de Kooning. Nederlandse kunst die door miljoenen mensen én voor miljoenen euro’s over de hele wereld wordt gekoesterd.

Hedendaagse kunst Nederland

Hedendaagse kunst, ook wel contemporaine kunst (contemporary art) genoemd, dateert vanaf ongeveer 1980. De collectieve rol van visionair, idealist of activist – zoals we die in de meeste ismen herkennen - is naar de achtergrond verdwenen. Kunst wordt toegankelijker voor het brede publiek, dat zich verbonden wil voelen met de individuele, authentieke creatie van de kunstenaar.
Zo behoort Rob Scholte eind jaren ‘80 tot de wereldtop van de postmodernistische kunst en wordt in één adem genoemd met namen als Jeff Koons. Zijn omstreden werk provoceert en confronteert de toeschouwer steevast met de vraag: wat is authentiek? En ten tweede: is originaliteit eigenlijk cruciaal in kunst? 

Als we praten over internationale bekendheid binnen de beeldende kunst, staat Marlene Dumas nog altijd bovenaan in het Nederlandse namenlijstje. Haar portretten, schilderijen en aquarellen, die in stijl flirten met het expressionisme en de conceptuele kunst, zijn sterk erotisch geïnspireerd. Haar thema’s zet ze direct en trefzeker op papier, meestal in het voor haar karakteristieke kleurenpalet: grijs, blauw en rood. Ze representeren de spanning tussen kijken, bekeken worden en de interpretatie daarvan.

‘Kunst wordt toegankelijker voor het brede publiek, dat zich verbonden wil voelen met de individuele, authentieke creatie van de kunstenaar’

Kunst kopen, lenen of huren is goed voor de gezondheid. Zowel fysiek als mentaal. Kunst stimuleert onze gelukshormonen. Ongeacht uitvoering, vorm of herkenbaarheid, kijken naar kunst bevordert de productie van dopamine en endorfine.

Nederlandse kunst kijken

AbrahamArt, de grootste galerie van de Benelux, met locaties in Amsterdam en Eindhoven, heeft werk van zowel opkomende talenten als gevestigde namen van eigen bodem in collectie. Onder andere van Jef Poldervaart en Bram Reinders, maar ook van Jacqueline Bozon, Casper Faassen en Kees Salentijn.

De beste manier om een kunstwerk te beoordelen blijft natuurlijk de plek waarvoor het uiteindelijk bedoeld is, daarom zijn eventuele proefplaatsingen gratis en vrijblijvend te regelen. AbrahamArt werkt met een mooie kunstuitleenformule, een combinatie van huren en sparen voor particulieren. Voor de zakelijke markt is een aantrekkelijk art lease formule in het leven geroepen.
 

Vergelijkbare inhoud

Avant-gardisten overstijgen alle grenzen van de status quo

Nicole Smolenaers - July 2022

Dadaïsme drijft spot drijft met normen en waarden

Nicole Smolenaers - June 2022

Het kubisme analyseert, abstraheert en maakt weer concreet

Nicole Smolenaers - June 2022